Categorie: Groen

Voor een goed milieubeleid moet je bij de Islam zijn, hoor ik op de Canadese radio

Play

Islam and the Environment | Ideas, CBC Radio One (55m)

De Islam als ‘groene’ religie. Toegegeven, deze zag ik niet aankomen, maar Dr Seyyed Hussein Nasr heeft een interessant verhaal dat een luisterend oor verdient (en een open houding).

Daar waar het geloof gemarginaliseerd werd, ontstond de milieucrisis, zegt hij. Hebben de Christenen het gedaan, zoals Nasr zegt? Oordeel zelf.

The Qur’an addresses not only human beings, but also the cosmos. All creatures participate in Islam. It is much easier to be able to develop an environmental philosophy which will not be incongruent or artificial as if you would add an artificial tail to a donkey. It is part and parcel of the Islamic world view.”

(Overigens, dit is een prachtig voorbeeld van het Canadese ‘niet laten intimideren’. Zou ons dat ook gelukt zijn? Zouden wij een pro-Russische Oekraïner zijn ingeplande enthousiaste verhaal hebben laten houden op de dag van de MH17-crash, bijvoorbeeld?)

23 oktober 2014 22:05

‘Die klimaattop kan ook nog mislukken’ – Maar wat betekent dat eigenlijk?

“Anders belandt het op de composthoop, nu doen we er tenminste nog iets nuttigs mee”, hoorde ik een dwaze Vlaming vanmorgen zeggen bij Radio 1 (vanaf 13:35). Hij maakte van afgedankte groenten duurzame energie in de vorm van biogas. Het is natuurlijk andersom. Als je grondstoffen echt niet meer kunt hergebruiken, kun je ze altijd nog verbranden.
De kritiek van de Vlaming dat er in Nederland nog nauwelijks duurzame energieprojecten ontwikkeld worden, “behalve een paar windmolens”, is wel terecht.

Vandaag zijn in Brussel de Europese ministers bijeen om te bepalen waar we met ons energie- en klimaatbeleid heen willen met zijn allen. Dat ‘met zijn allen’ is een belangrijk deel van de zin, overigen – daarover zo meer.

Op tafel ligt een voorstel van de Europese Commissie, dat zich laat samenvatten met drie percentages: 40/27/30. Volgens dat plan stoot heel Europa in 2030 40% minder CO2 uit dan in 1990, wekken we 27% van onze energie op met duurzame bronnen, en besparen we 30% energie.

De landen zijn verdeeld over alles. Moet het een Europees doel worden, of een doel per land. Worden het beloften of dwingende afspraken. Moeten alle landen evenveel bijdragen, of vooral de rijkste landen, of vooral de meest vervuilende landen. En moeten die vervuilende landen daar dan geld voor krijgen van de rijke landen.

Het is een onontwarbare politieke kluwe. Nederland, bijvoorbeeld, zet in op ‘bindende afspraken’ voor ‘minstens 40%’ voor ‘de EU als geheel’. Voor de andere twee percentages moeten wel streefcijfers worden afgesproken. En we willen ons nergens op vastleggen.

Maar Nederland is slechts een klein stukje van de unie. Polen voert een groep landen aan die geen 40% willen en geen bindende afspraken, maar wel een compensatie voor te leveren inspanningen. In het vooruitblik-item bij Radio 1 kozen ze voor een subtielere tegenstelling, want Nederland lijkt best een beetje op België.

Ondertussen spelen er vele andere belangen door deze onderhandelingen heen.

De top van vandaag wordt naast Europees beleid, ook onze inzet voor de VN-klimaattop van volgend jaar. Die top is in Parijs, dus een van de EU-landen heeft een meer dan gemiddeld belang die top te laten slagen.

De laatste maanden is onze afhankelijkheid van Russisch gas steeds ongemakkelijker gaan voelen. Werken aan energiezekerheid, heet dat in het diplomatieke jargon. Olie halen we uit een andere brandhaard. De oorlogen die we daar ‘moeten’ voeren, maken dat die energiezekerheid in elk geval een duur betaald is.

Ook speelt hier de strijd tussen ‘meer en minder Europa’. Een afspraak voor heel Europa is ironisch genoeg ‘minder Europa’. Want als er bindende afspraken per land komen, waarbij ‘Brussel’ die landen ook een boete kan opleggen, neemt de macht van de unie toe.

Dat grotere belang van de landen binnen de EU-landen, leidt er onder andere toe dat Polen zijn plek opeist. Daar willen ze niet dat Duitsland de situatie naar zijn hand kan zetten. De Polen zijn bijvoorbeeld bang voor de technologische voorsprong die de Duitsers hebben met duurzame energie. Polen draait juist grotendeels op steen- en bruinkool.

Voor Poolse politici valt er dan ook geen stem te winnen (vanaf 00:25), als zij inzetten op duurzame energie of een ambitieus klimaatbeleid. Bij ons evenmin, overigens. Dus ook overwegingen op dat niveau spelen vandaag mee aan de onderhandelingstafel.

De top kan nog mislukken, zeiden Angela Merkel en Mark Rutte vorige week allebei. Maar wat die zin betekent, is erg afhankelijk van wat ze proberen te bereiken.

UPDATE
De strijd tussen meer en minder Europa verschuift nog iets meer naar het centrum van het strijdtoneel.

Member states claim veto over climate and energy laws

Unanimity will hand any member state an effective veto over new EU climate and energy law. It could also rob the European Parliament of any significant influence over legislation.

23 oktober 2014 11:15

Wat als Amerikaanse Republikeinen en topmannen uit de financiële sector, radicalere taal uitslaan dan Greenpeace?

Crashing Climate News | Radio Ecoshock
De eerste titel die ik tikte was: Was Hank Paulson niet zo’n Grote Graaier? Hij blijkt bang te zijn dat zijn vermogen verdampt door klimaatopwarming. Een beetje te cynisch, misschien. Maar zoals Alex Smith van Radio Ecoshock zegt:

Plutocrats admit U.S. economy is “Risky Business” during climate change. … [The report is] published by top business leaders and finance experts, including Republicans. When the 1% who own most of the wealth in the world realize their own money and real estate are threatened by global warming, you know we are in trouble.

10 juli 2014 20:14

Jurassic Park zonder dinosaurussen

Play

Undoing Forever | Ideas, CBC

In labs around the world, scientists — using the latest biotechnology — are trying to bring extinct animals back to life. Britt Wray delves into the science, the ethics, and the implications of de-extinction for all animals, including us humans.

20 juni 2014 13:36

Wat gebeurt er met de bacteriën als je naar schaliegas boort?

Play

Micro-Secrets and Macro-Secrets | Radio Ecoshock

Wat gebeurt er met de bacteriën als je naar schaliegas boort? Presentator Alex Smith van Radio Ecoshock heeft het talent om zeer urgent te klinken, zonder de wetenschap al teveel geweld aan te doen. “I don’t want to go over the top with this, but I talked with Dr Peter Ward, paleoclimatologist out in Washington State. And his theory was that these sulfur producing bacteria actually started to flourish in a more acidic ocean in a previous global warming period, and were in fact responsible for wiping out 90 percent of the land species.”

Bacteriën die bijna alle leven van de aarde vagen, het is niet aan de orde. Dus die eerste woorden van Alex Smith, dat hij het allemaal niet wil overdrijven, zijn belangrijk. Dat doet niets af aan de rest.

Smith interviewt Yuri Gorby, een geomicrobioloog. Gorby onderzoekt de bactariën die diep in de aarde zitten. Gorby:

Now the shale formations that we are currently drilling into in West Virginia, Pennsylvania and Ohio are 350 million year-old formations. We may think that they are devoid of life but in fact they are teeming with life. There are some efforts now to characterize that life. But some of that life can actually do some pretty damaging things to overlying strata if they are brought up from those depths in large volumes.

One of them being the sulphate-reducing bacteria generating hydrogen sulphide, and tremendous amounts of hydrogen sulphide forever – from these deep formations that are now communicating with the overlying strata. Those are like putting little sulphur burners in our water supplies and generating, if and when those sulphides reach our water resources, will generate hydrogen sulphide, and the sulphuric acid as it starts to de-oxidize and be transformed by bacteria.

Zonder het gevaar te overdrijven, kennelijk weten we nog maar weinig over de bacteriën die we boven de grond halen en waar we honderden miljoenen jaren van afgeschermd zijn geweest. Het zal ongetwijfeld een evenwicht verstoren als we dat in grote hoeveelheden doen. Ik kan niet anders dan denken aan de ontknoping van War of the Worlds. De marsmannen met hun gruwelijke energiestralen zijn met geen wapen tegen te houden. Het zijn de bacteriën en virussen die ze uitschakelen.

Een goed verhaal over verpakking (=afval)

Play

Packaging in a Pickle | In Business, BBC Radio 4
Dit lijkt me bij uitstek een programma voor iedereen die in de communicatie-wereld werkt, als voorlichter, communicatieadviseur, als woordvoerder. Maar ook voor iedereen die verpakkingen maakt, of inkoopt. En voor mensen met een groen hart.

Het gaat over verpakkingen van alles wat we in de supermarkt kopen. Verpakking is afval, want eenmaal gebruikt dient het geen enkel doel meer. En afval is een probleem. Sommige sprekers in dit programma klinken geloofwaardig, bijvoorbeeld de man in de supermarkt en de mevrouw met een nieuwe dop voor een plastic fles. De meeste andere sprekers die in de verpakkingsindustrie werken lijken verpakking vooral te zien als een communicatieprobleem.

Peter Day laat zich niet afleiden door dat soort types. Hij gebruikt ze om te laten zien dat er naast de vele goede initiatieven, ook veel loze beloften zijn. Zijn programma over de verpakkingsindustrie schetst een evenwichtig beeld van de problemen, de oplossingen en de onmogenlijkheden. Want wanneer komt er nou eindelijk een verpakking die we op kunnen eten?

Er zit nog een bijzondere communicatie-kant aan dit programma. Milieugroepen wilden er niet aan meewerken, omdat het eigenlijk wel goed gaat met het verminderen van verpakkingen. Het is mijn vak niet, maar zou je dat succes niet moeten claimen?

Maar het gaat om de inhoud van het programma, en die is de moeite waard.

Vier uur prachtig groene radio

Yorkshire Dales

Even bij-luisteren, na een weekje op een plek zonder gsm-antennes.

James Lovelock | Start the Week, BBC Radio 4
Een gesprek met en over James Lovelock, de man achter de Gaia-theorie, die stelt dat de aarde een groot zelfregulerend systeem is. Een van de mogelijke uitkomsten van die theorie is het uitsterven van de mens. [MP3]

A Climate Beyond Imagination | Radio Ecoshock
Over ‘cli fi’ (climate fiction) en zaken die de fantasie voorbij gaan. [MP3]

Whatever Happened to Biofuels? | Discovery, BBC World Service en
Whatever Happened to Biofuels – Part Two | Discovery, BBC World Service
Een tijd lang werden ze gezien als dé oplossing voor fossiele brandstoffen: biobandstoffen. En toen sloeg de consensus om. Toch is de toekomst van biobrandstoffen nog niet voorbij. [MP3 #1] [MP3 #2]

Stranded assets | Big Ideas, ABC Radio National
Loont het nog om te investeren in fossiel? En als dat niet zo is, moet de overheid dat dan doen om zeker te zijn van elektriciteit? [MP3]

Slechte producten en groen Amsterdam | BNR Duurzaam, BNR
Oh, en vandaag was er natuurlijk ook weer gewoon een nieuwe aflevering van BNR Duurzaam. [MP3]

28 april 2014 22:43
Tags:

Marjan Minnesma (Urgenda) “heel trage soep” en Rene Leegte (VVD) “kijken naar de rest van de wereld” over uitvoering Energieakkoord

Twee reacties op de uitzending van BNR Duurzaam van gisteren over de uitvoering van het Energieakkoord.

Marjan Minnesma, Urgenda:

  • /
Update Required
To play the media you will need to either update your browser to a recent version or update your Flash plugin.

Het hele Energieakkoord was sowieso al een beetje een gedrocht, omdat ze daar hebben onderhandeld met tientallen partijen en dat wordt gewoon een groot poldercircus. Daarkomt niet uit wat nodig is, maar wat je toevallig met elkaar kunt afspreken. Nou, dat is volstrekt niet voldoende.
Daarbovenop wordt er nu een uitvoeringsorganisatie overheen gezet, met allerlei clubjes die aan de slag gaan. Dat is een beetje polderig. Iedereen moet het ermee eens zijn. Er komen heel veel nieuwe organisaties, er komt een borgingscommissie. Clubje hier, clubje daar. Dat wordt natuurlijk een heel trage soep.

René Leegte, Tweede Kamerlid voor de VVD:

  • /
Update Required
To play the media you will need to either update your browser to a recent version or update your Flash plugin.

[Die vertraging door bureaucratie] herken ik op zich wel. Ik maak mij ook zorgen over de voortgang. Daar hebben we in de Tweede Kamer ook over gewisseld. Je hebt eigenlijk een paar grote werkpaarden in het Energieakkoord. En dan is het jammer dat juist daar ook de feiten over gaat, zoals dingen over biomassa, windmolens en dergelijke (sic). En dan vind ik ook dat het verstandig is om te kijken wat er in de rest van Europa ook gebeurt.

Dat akkoord moet rustig beginnen. En we moeten ook mensen de tijd geven om dat uit te werken. In 2016 gaan we dat evalueren en dan kijken we waar we staan. Dus ik vind het echt te vroeg als mensen zeggen dat het Energieakkoord nu al failliet is. En wat ik wel goed vind is om te kijken, he, wat gebeurt er nou in de rest van de wereld. En dan zie je toch een aantal dingen die anders zijn dan het Energieakkoord had gezegd. Ondanks alle gedoe in Rusland zie je dat de olieprijs 103 dollar per vat is vanochtend. Die is niet gestegen. Dat betekent dat er ongelooflijk veel olie in de wereld is die beschikbaar is, waardoor die prijs niet stijgt. Nou je ziet dat de kosten voor hernieuwbare energie continu aan het stijgen zijn. Dat is ook de reden dat een land als Duitsland de ambities naar beneden bijstelt. Spanje doet dat.

We moeten samenwerken in Europa. Dat is goed voor Nederland. Dat levert ook banen op in Nederland als we dat goed doen. En dat zou dan de focus moeten zijn van de VVD.

De praktische bezwaren van het Energieakkoord

Play

Hoe gaat het met de uitvoering van het Energieakkoord. Heeft het al geleid tot nieuwe banen? En lukt het om met coöperaties zonnepanelen en windmolens neer te zetten. Daarover gaat de aflevering van BNR Duurzaam van deze week.

Over de tekst van het SER Energieakkoord werd negen maanden vergaderd. Het werd een ultiem polderverhaal dat niet bepaald overloopt van ambitie. Toch stemden ook de milieuclubs ermee in. Na 23 jaar praten wilden we alles in de uitvoeringsstand krijgen, zegt Siegbert van der Velde van de Natuur en Milieu Federaties. Eigenlijk is er vooral opgeschreven dat Nederland zich aan Europese afspraken zal houden.

Banen
Het energieakkoord begint met een motie van Samsom en Verburg in 2011:

Verzoekt de regering om alle hoofdrolspelers op korte termijn om tafel te nodigen met het doel, te komen tot een langjarig energietransitieakkoord, waarin energiezekerheid en verduurzaming centraal staan, teneinde in uiterlijk 2050 een duurzame energievoorziening te hebben gerealiseerd.

Het akkoord komt er uiteindelijk meer dan twee jaar later en heet dan Energieakkoord voor Duurzame Groei. Het richt zich nog maar op de periode tot 2020. Bovendien is aan een van de vergadertafels de opdracht uitgerekt en werd het akkoord niet alleen een plan voor de overstap van fossiele naar duurzame energie, het werd ook een banenplan.

Heel concreet belooft het akkoord 15.000 banen, vooral in de beginperiode van het akkoord. Die belofte is vaag, want hoelang duurt het begin van een periode van ruim zes jaar? Ed Nijpels, de man die het hele proces begeleidt, spreekt inmiddels over 15.000 banen voor het einde van het akkoord. Dat is concreter, maar ook minder ambitieus.

Inmiddels is de uitvoering driekwart jaar bezig. Is er zicht op de eerste duizenden banen? Of zelfs maar honderden? Joep Rats van Bouwend Nederland zegt van niet. Op termijn moet het kunnen, maar nu nog niet. Titia Siertsema van UNETO-VNI ziet wel dat er de laatste tijd minder banen verdwijnen bij de installateurs. Of dat door het enerieakkoord komt is niet te zeggen, voegt ze er meteen aan toe.

Hoe zouden die banen er kunnen komen? Zowel de bouwers als de installateurs denken dat een enegielabel voor huizen noodzakelijk is. Daarmee kun je burgers uitleggen hoe hun huis scoort. Maar teksten daarover in het akkoord zijn vaag, zeggen ze allebei, en van die ruimte maakt politiek Den Haag gebruik voor een terugtrekkende beweging. Siertsema: “Ik moet zeggen dat minister Kamp zijn best gedaan heeft, maar het is misgegaan in de Kamer.”

Energie
Als het gaat om de duurzame energie, ziet het er al weinig beter uit. Siegbert van der Velde wijst erop dat er precies genoeg ruimte is gereserveerd voor de afgesproken 6000 megawatt aan windenergie op land. Dat halen we alleen als er grote windmolens komen, maar kleine windmolens leveren minder weerstand op bij de omwonenden. “Straks staan er op de beste lokaties alleen maar kleine molentjes en halen we onze doelstellingen niet”. Een vergoeding voor de omwonenden zou een uitkomst kunnen bieden, maar daar wil minister Kamp niet aan.

Een van de troeven van het akkoord is energie opwekken met een cooperatie in je eigen wijk. Samen zonnepanelen neerzetten, of een windmolen. De belastingregels die dat zouden moeten stimuleren zijn nauwelijks uit te leggen. “We hebben nu vier avonden gehad met honderd mensen die zie zuchtend onder het papier en de complexiteit formulieren doorakkerden met mensen van de belastingdienst”, beschrijft Thijs de la Court, van E-decentraal en Lochem Energie en ook wethouder in Lochem.

Daarbij loopt hij tegen legio praktische problemen aan. Zo is bijvoorbeeld de business case voor een zonnepaneel vaak afhankelijk van subsidie. Die kun je pas aanvragen als je een aansluitnummer hebt voor het electriciteitsnet. Maar dat nummer krijg je na oplevering van je paneel, dus dan moet de investering inmiddels gedaan zijn. Dat is een kip/ei-probleem waar wetten voor veranderd moeten worden.

En nog zo’n wettelijk obstakel: om dat zonnepaneel aan te sluiten moet je een nieuwe aansluiting laten aanleggen. De la Court liet zonnepanelen op het dak van het stadhuis van Lochem leggen en liep daar tegenaan. Technisch is het mogelijk met een kastje van een paar tientjes, maar dat mag niet. Sleuven graven, kabels trekken, etc. kost zijn gemeente nu 5 tot 10.000 euro. Technisch onnodig, wettelijk onvermijdbaar.

En steeds wijst iedereen (met argumenten!) naar Den Haag. Naar wetten, naar ambtelijke procedures, naar “een republiek van onafhankelijke ministeries”. Het is logisch dat vooral de landelijke overheid moet wennen aan de nieuwe situatie, erkent De la Court, want minister Kamp is van de lijn van centrale energievoorziening. Alleen al om de belastinginkomsten op pijl te houden moet hij dat zijn, denkt De la Court. Maar de techniek gaat het hem heel erg lastig maken.

Siertsema merkt wel dat instalateurs steeds vaker bij de branchevereniging vragen om informatie. Welke oplossingen zijn er, wat zijn de terugverdientijden. Het zijn de koplopers, zegt ze. Misschien komt alles nog goed, hoopt Van der Velde. Misschien na de zomer, denkt Rats. Als dat klopt, heeft het alsnog een jaar geduurd om ‘in de uitvoeringsstand te komen’. En eerlijk gezegd durf ik het nog niet te geloven. Wat ik wel meteen aanneem is de voorspelling van De la Court dat dit najaar honderden bezwaarprocedures en rechtszaken beginnen over de plaatsing van windmolens.

Het zit niet in de uitzending, maar 2016 wordt een belangrijk jaar. Dan moet de Tweede Kamer kijken of we op schema zitten met de uitvoering. Dat zou wel eens een zeer lastig jaar kunnen worden voor politici.

21 april 2014 18:12

De praktische bezwaren van het Energieakkoord

Normaal is BNR Duurzaam een live programma, maar de uitzending voor Tweede Paasdag staat inmiddels netjes gemonteerd te wachten op maandagmiddag 15.32 uur.

Eerder deze week hebben we lange interviews opgenomen met vier mensen die bezig zijn met de uitvoering van het SER Energieakkoord. Iemand uit de bouw, iemand uit de installatiebranche, iemand van een energiecoöperatie, iemand van de milieuclubs. Onze vraag was simpel: hoe loopt het?

Gisteren hebben Remco Tomesen en ik een volle werkdag in een heel klein montagestudiotje gezeten om in die vier verhalen één lijn te ontdekken. Eerlijk gezegd, dat was niet waar we het grootste deel van de dag mee bezig waren. Die lijn ligt er duimendik bovenop.

Het energieakkoord belooft duizenden banen en duurzame energie, maar projecten komen niet of nauwelijk uit de startblokken of raken verstrikt in regels en wetten.

Luister live naar BNR, of haal hier maandag de podcast.

Met:
Thijs de la Court, Wethouder Lochem, bestuurslid E-decentraal en Lochem Energie
Titia Siertsema, voorzitter UNETO-VNI
Joep Rats, directeur Economische & Verenigingszaken Bouwend Nederland
Siegbert van der Velde, directeur Natuur en Milieufederatie Groningen