Categorie: Wetenschap

Liberalisme in China?

Liberalisme in China | Wetenschap Vandaag, BNR Nieuwsradio
16 minuten

Niks geen valse bescheidenheid. Gisteren had ik een interessant gesprek met Bert van den Brink over zijn onderzoek naar liberalisme in China. Trek je gewoon even een kwartiertje terug uit het feestgedruis om te luisteren. Of download de podcast voor in de auto.

Liberalisme in traditioneel Chinese karakters - op gezag van Google Translate

Luisteraars!

Listeners’ Science Questions | Inside Science, BBC Radio 4 (30 minuten, mp3)

Daar gaan we weer, dacht ik. Waarom moeten er nou altijd luisteraars in een uitzending? Als radiomaker is het geweldig leuk om bellers in je uitzending te hebben. Als luisteraar hoor ik liever de mensen die er verstand van hebben. Omdat ze het meegemaakt hebben, omdat er erover gaan, omdat ze er onderzoek naar gedaan hebben. Een mening kan ik zelf ook wel verzinnen. En nog twee of drie andere meningen ook.

Bij wetenschapsprogramms’s is het al weinig anders. Een keer per jaar organiseert het Canadese Quirks and Quark een sessie met luisteraarsvragen. Het zijn niet de spannendste afleveringen. (Hier is de link naar de meest recente Quirks and Quarks Road Show. Dat is vooral voor de volledigheid. Je hoeft er niet op te klikken).

En dan is er ineens Inside Science. Presentator Adam Rutherford maakte zich ook een beetje zorgen over de vragen, dacht ik als ik zijn oproepen in de afgelopen weken hoorde. Maar die vrees was onterecht! Het zal ongetwijfeld geholpen hebben dat dit programma wordt uitgezonden op het ietwat elitaire BBC Radio 4. Voor een groot deel zal het ook zitten in de manier waarop de oproep geformuleerd werd. Het moest een vraag zijn die je niet zomaar even kunt opzoeken op Wikipedia.

Een luisteraar wil niet begraven of gecremeerd worden en vraagt zich af wat hij moet doen om een fossiel te worden. (Daar moet je overigens nog flink je best voor doen).

Ook de Britten komen met een ietwat obligate vraag over zwaartekracht. Daar helpt het weer dat er een goed panel van wetenschappers zit.

En er is een vraag die elke leerling natuurkunde had kunnen bedenken, over de energie van een veer. Maar zoals ook de panelleden zeggen: geweldig zo’n vraag. Want het hij zit slim in elkaar. En hoewel elke leerling dat misschien zou kunnen, doet vrijwel geen enkele dat.

Adam Rutherford and panellists Helen Czerski, Andrew Pontzen and Nick Crumpton answer listeners’ science questions: What’s the best way to become fossilised when you die? What are the most genetically different animals than can breed, either in the wild or in captivity? Why are there no animals with green fur? If one of the fundamental constants, like the speed of light, was 50% faster how would it affect our universe and would the universe even exist? Can we infer where the edge of our expanding universe is from its age – is that even a sensible question? Would you experience zero gravity at the centre of the Earth? At a busy airport are the chances of meeting and finding each other better if one person stays put in a space while the other person searches, or if both parties wander around searching? Find out the answers to these and more.

De man die per ongeluk een planeet ontdekte

Life Changers – Didier Queloz | Discovery, BBC World Service (27 minuten, mp3)

Een planeet vinden was geen onderdeel van mijn promotie, zegt Didier Queloz. Twintig jaar geleden richtte hij zijn telescoop min of meer willekeurig op een ster, en merkte dat er een fout in de software zat waardoor een ster niet helemaal stil leek te staan. Die software had hij zelf in het afgelopen half jaar geschreven, dus dat was een vervelende zaak. Maar de echt lastige periode moest toen nog komen: proberen je promotieonderzoek af te maken als de hele wereld je aandacht vraagt, omdat er juist geen fout in de software zat. De schommeling van de ster betekende dat er een planeet omheen draaide.

Het is mooi om Queloz over zijn ontdekking te horen vertellen. Over hoe hij, maar ook zijn ervaren begeleider, de aandacht totaal onderschat hadden. De ontdekking van een planeet rond een zon-achtige ster betekent leven in het heelal! Niet dat er op ‘zijn’ planeet leven kan zijn: het is er duizend graden. Maar dat is wel wat de rest van de wereld bleek te denken.

“Come on!” zegt Queloz. En met zijn Franse accent werkt de woordspeling nog veel beter dan in Brits engels: “Life is chemistry. Life is not mystery, its chemistery.”

What Queloz had discovered was the first planet outside of our solar system orbiting a sun-like star. What’s more, it was massive – half the size of Jupiter, but with an orbit lasting only 4 days and with surface temperatures exceeding a 1000 degrees centigrade. This shouldn’t be possible according to our best theories of planetary formation, and yet here it was. With their discovery published Queloz and his supervisor, Michel Mayor, had rewritten the astronomy text books and opened to floodgates. In the 20 years since that night, nearly 1800 confirmed exoplanets have been discovered, and since the launch of NASA’s Kepler Observatory in 2009, several hundred Earth-like planets have been confirmed, orbiting suns at a distance that could potentially support life. In the last of the current series of Life Changers, Kevin Fong talks to Didier Queloz about that remarkable night, its impact on science and our quest to answer perhaps the most fundamental question of all: are we alone in the Universe?

Luisteren naar de zon, de maan en de planeten

Sounds of Space: The Solar System | Discovery, BBC World Service (28 minuten, mp3)

Apollo 13 | youarelistening.to, NTS Radio (2 uur)

Sterrenkundige Lucie Green luistert naar de geluiden uit de ruimte. Deels gaat het om kunst of curiositeiten, deels om wetenschap. Luisterend naar trillingen in een ruimtevaarttuig is te bepalen hoe groot de ijskristallen zijn die in de schijf rond Jupiter hun rondjes draaien.

Some have been recorded by microphones on-board interplanetary spacecraft. Others have been sonified from space data, from lightning on Jupiter to vibrations inside the Sun. All of them reveal tantalising secrets that have inspired scientists, artists and musicians to help us understand the universe beyond.

Vervolgens een programma waar je je aandacht niet per se bij hoeft te houden. Het is een mix van twee uur van youarelistening.to van muziek en spraak, waarbij de stemmen liefst van een belabberde geluidskwaliteit zijn. En zo slecht als dat idee klinkt, zo briljant klinkt de mix zelf.

Youarelistening.to mixes ambient music with police scanner radio, air-traffic control, numbers stations, spoken word & a bunch of other random things to create a thought-provoking soundscape. Visit youarelistening.to to learn more!

Thought-provoking.

Youarelistening.to – 16th May 2015 by Nts Radio on Mixcloud

Mensen overtreden economische wetten

MisBehaving with Richard Thaler | Global Business, BBC World Service (25 minuten, mp3)

What exactly is economics? Science or art? An explanation of our society based on observable, demonstrable law or is it an attempt to systematise the unknowable: the mysteries of the human mind? Peter Day puts these questions to the economist and bestselling author of Nudge, Professor Richard Thaler, one of the founding fathers of behavioural economics. This relatively new branch of the dismal science tries to shed light on the way people make choices in their everyday lives and why subtle changes in the way options are framed can make big differences in how we behave.

Interessant en vermakelijk.

En als je morgenochtend op BNR een item hoort dat is opgenomen op een terras… alles heeft een reden.

Wat je altijd al dacht: WK-bouwvakkers in Qatar leven juist langer

World Cup Migrant Deaths | More or Less, BBC Radio 4 (28 min.)

Natuurlijk, de video van Russel Brand was weer geestig. Maar de statistiek waar hij op los gaat oogt minstens zo karikaturaal als hij zelf. Gelukkig klopt er helemaal niets van. Er overlijden niet … – Bijna ging ik het uitleggen, maar luister beter naar More or Less.

Oh, en dan hoor je nog zoiets wat je altijd al dacht: je valt niet sneller af als je chocola eet. (Sorry.)

Zo ziet ‘rendementsdenken’ eruit in het dagelijks leven

rendementsdenken

De Universiteit Utrecht stuurde me vandaag een persbericht. Voor iedereen die zich afvraagt waar die studenten het over hebben. Neem uw bullshit-bingokaart ter hand en strepen maar.

Universiteit Utrecht versterkt duurzame ambitie van het Utrecht Sustainability Institute

Het begint met een rare kop boven het persbericht. Ik heb eigenlijk geen interesse in de interne doelstellingen van een onderdeel van een universiteit. Als je verder leest, blijkt dat het daar ook niet om gaat. Het gaat om geld. En om geld verdienen.

De Universiteit Utrecht wordt kernpartner en medefinancier van het Utrecht Sustainability Institute (USI). Daarmee zet zij in op consolidatie van USI als kennis- en innovatiemakelaar op het gebied van duurzame stedelijke ontwikkeling en als ambassadeur van de duurzame resultaten en expertise in de regio Utrecht.

De universiteit gaat heel praktische projecten uitvoeren. Helpen realiseren, zeggen ze zelf. Daarvoor gaan ze geen onderzoek doen, maar kennis van derden verzamelen.

Het Utrecht Sustainability Institute bundelt de sterke regionale expertise in duurzame stedelijke ontwikkeling en helpt om duurzaamheidsopgaven in de regio te realiseren. USI legt zich met name toe op het opzetten van onderzoeks- en innovatieprojecten gericht op het duurzaam omgaan met de strategische voorraden energie, water en grondstoffen in de stad.

En voor wie denkt dat innovatie iets met wetenschap te maken heeft, dit is wat vandale.nl erover zegt:

in·no·va·tie (de; v; meervoud: innovaties)
1 invoering van een nieuwigheid

Terug naar dat gruwelijke persbericht.

Met als resultaat:
– bijdragen aan de realisatie van duurzaamheidsambities van overheden, bedrijven en instellingen in de regio;

De universiteit gaat dus eerst en vooral zijn diensten verkopen. En economische groei aanjagen.

– een regionale thuismarkt voor innovatieve kennisontwikkeling met een krachtige nationale en internationale groeipotentie;

En geld verdienen met onderzoek dat ooit al eens gedaan is.

– bijdragen aan de valorisatiedoelstelling van de Universiteit Utrecht en andere kennisinstellingen.

Om dat te regelen, wordt de huidige hoogleraar (met politieke achtergrond) vervangen door een directeur met een achtergrond in de industrie. En in de Europese diplomatie, maar zoals bekend hebben Nederlandse diplomaten sinds een aantal jaren expliciet de opdracht Nederland te verkopen.

Nu USI in een nieuwe ontwikkelingsfase is gekomen heeft prof. dr. Jacqueline Cramer de functie van USI directeur aan dr. ir. Carolien van Hemel overgedragen. Met het USI-team en partners zal Carolien van Hemel de komende jaren USI verder uitbouwen, en haar expertise in duurzame innovatie, opgebouwd aan de TU Delft, in de Nederlandse industrie, de Europese diplomatie en sinds 2011 bij USI, blijven omzetten in nieuwe innovatiekansen voor de regio Utrecht.

Misschien wordt het tijd dat ook Utrechtse studenten in beweging komen. Hoe heet het Maagdenhuis in die stad?

23:00 – Hoe mannen betekenis geven aan hun leven als slager

Butchers; Fat Gay Men | Thinking Allowed, BBC Radio 4 (28min)

Ik weet niet hoe het jou vergaat. Sterker, ik schrijf dit een dag vooruit, dus ik weet niet eens hoe het mij vergaat. Maar we hebben vast teveel gegeten. Vlees, waarschijnlijk. Fondue, gournetten – dat soort. Maar inmiddels begint het te zakken, toch?

Dan is dit een mooi moment om te beginnen aan een aflevering van Thinking Allowed, over sociologisch onderzoek naar slagers. Of, als dat meer jouw ding is: dikke homo-mannen.

Fat gay men: Laurie Taylor examines a world in which men are doubly stigmatised – for their weight as well as their sexuality. Jason Whitesel, an Assistant Professor in Women’s and Gender Studies at Pace University in the US, discusses a study which illuminates how such men negotiate and fight back against a gay culture which places them in an inferior and stigmatised position in the ‘attractiveness’ hierarchy.They’re joined by Paul Simpson, a Lecturer in Sociology at the University of Manchester, who has researched the marginality of older gay men on the gay ‘scene’.

Also, the masculine world of the butchers. Dr Natasha Slutskaya, lecturer of Organization Studies at Brunel Business School, discusses a study into the values and meanings butchers ascribe to the ‘dirty work’ of meat production and sale.