Muziek en botbreuken

Bone Music | 99% Invisible, Radiotopia
14 minuten

In 1950s Soviet Russia, citizens craved Western popular music—everything from jazz to rock & roll. But smuggling vinyl was dangerous, and acquiring the scarce material to make copies of those records that did make it into the country was expensive. An ingenuous solution to this problem began to emerge in the form of “bone music.”

Hoewel de beschrijving het volledige probleem goed schets, en de titel van de aflevering alles al verraadt, is het toch een ongelooflijk verhaal.

Voor plaatjes van de plaatjes, ga zeker ook even kijken bij 99% Invisible. Maar eerst luisteren, zou ik zeggen.

Lawn enforcement

Lawn Order | 99% Invisible (18 minuten)

Gras zegt veel over de toestand in een land. Amerikanen, bijvoorbeeld, zijn de laatste jaren linkser geworden. Dat zat er aan te komen, als je naar hun grasmatten kijkt.
Er zijn zelfs mensen die daar communistische trekjes in herkennen.

The free-market American neoliberal subject who does as he or she pleases would just say, ‘To hell with my neighbors! I’m just going let my lawn grow!’ But instead they do the Communist thing, which is collective management of what is essentially a moral commons. It’s not your lawn, it’s the whole community’s lawn, and you’re responsible for this part.

Tip! – Een hotel met kippengaas als plafond

The Sunshine Hotel | 99% Invisible, PRX (31 minuten)

Een portret van de vaste bewoners van The Sunshine Hotel, waar een kamer van 1.20 bij 1.80, geen raam, geen handdoek, tien dollar per nacht kostte. Tot het in 1998 de deuren sloot.

Dat jaar is belangrijk, want luisterend komt eerder het gevoel van de jaren 1930 of ’40 uit de luidsprekers.

Luidsprekers noemen is ook belangrijk. Op het speakertje van je telefoon versta je het best, maar je doet jezelf tekort. In dit geval zou ik gewoon de mooiste luidsprekers gebruiken die je in huis hebt — een zin die vaker over olijfolie leest.

“David Isay and Stacy Abramson spent months documenting one of the last of these places: The Sunshine Hotel”, schrijft Roman Mars op zijn blog. Er hing bijvoorbeeld dagenlang een microfoon boven de betaalbalie waar de verteller en hotelmanager Nathan Smith zijn dagen slijt. Isay en Abramson gebruikten dat om een geweldig mooi geluidsdecor op te bouwen.

Bij dit soort programma’s heb ik de neiging te denken: ‘Zo worden ze niet meer gemaakt.’ De werkelijkheid is natuurlijk dat ze zo eigenlijk nooit veel gemaakt werden. Zoals er ook maar betrekkelijk weinig Rembrandts zijn in de geschiedenis.

Een design- en architectuurprogramma over… AIDS

Awareness | 99% Invisible, Radiotopia (mp3, 20 minuten)

Een kleine 20 minuten vol show en glamour, heroïsche naïviteit, een lachende homo en een gruwelijke ziekte.

Oh, en een iconisch design, natuurlijk: Visual AIDS.

Dat is een flinke rij met veel te grote woorden voor mijn doen. Er zit geen enkel overstatement tussen.

Twee prachtige verhalen over Frank Conrad en Tony Schwartz, en dus over het begin van de radio

Photograph of radio station 8XK (antenna with counterpoise), from

Voices in the Wire | 99% Invisible (14+31 minuten)
Een mooie aflevering van 99% Invisible voor iedereen die van radio houdt. Het eerste stuk speelt grotendeels in 1917, toen Frank Conrad besloot geen morseseinen uit te zenden, maar het geluid van zijn stem. En toen zijn keel rust nodig had: een plaat. Al snel stroomden de verzoeknummers binnen.

The sounds that came out Frank Conrad’s Garage in 1919 and 1920 are gone. There were no recordings made, and everyone who participated in his audio experiments have died. In this piece, Radio Diaries uncovers what might have happened in Frank Conrad’s garage, where some people say modern broadcasting began.

Vervolgens een verhaal over een nog veel intrigerender man Tony Schwartz, de man die de draagbare recorder ontwikkelde. Het is dan inmiddels 1945.

He moved the VU meter from inside of the unit to the top, so he could see the recording volume. And, he put a strap on it so that he could hang the device over his shoulder. Armed with his recorder (and sometimes a secret microphone attached to his wrist), Schwartz chronicled every sound in his Manhattan neighborhood. He recorded children singing songs in the park, street festival music, jukeboxes in restaurants, vendors peddling vegetables, and more than 700 conversations with cab drivers, just to name a few examples.

Schwartz verzamelde geluid van over de hele wereld. Hij gaf les tot in Japan. Maar omdat hij ernstige pleinvrees had, kwamen de geluidsopnamen per post naar zijn huis, en gaf hij les via de telefoon.

Fotocredit: Photograph of radio station 8XK (antenna with counterpoise), from “Amateur Radio Stations: 8XK Pittsburgh”, QST magazine, September, 1920, page 32

07:00 – #Octothorpe

Octothorpe | 99% Invisible, Radiotopia (16min)

Vandaag op deze blog elk uur een radioprogramma of podcast. Mooi gemaakt of met een interessante gedachte – vaak allebei. Een kerstcadeautje. ‘t Is niet zelf gemaakt, wel zelf uitgezocht. Speciaal voor jou.

Onlangs hoorde ik in een programma de uitvinder van de pop-up. Tegenwoordig zijn dat winkels, maar tot voor kort waren dat irritante advertenties op internet. Zeer irritante advertenties. Een linkje naar dat programma zit bij het volgende uur.

Zelf produceerde ik een jaar of twaalf geleden al eens een interview met de bedenker van de smiley. Er moet nog een DAT-bandje van liggen in de Hilversumse archieven.
“Programma niet afgeluisterd”, schreef de archivaris erbij. “Beschrijving gemaakt op basis van programmagegevens. Van dit programma bestaat geen uitleenexemplaar. Via Klantenservice kan een kopie worden gemaakt.” Er was ook een RealAudio versie van. De link moet http://cgi.omroep.nl/cgi-bin/streams?/747am/teleacnot/telescoop/20020918.rm zijn geweest, maar 747AM werd Radio 5, en Teleac werd NRT, en Telescoop verdween om plaats te maken voor Hoe?Zo! Radio, dat plaats maakte voor De Kennis Van Nu. Dus om het nog te beluisteren, is een bezoekje aan Beeld en Geluid nodig, vrees ik.

Nog een vooruitwijzing, en nu zelfs naar het einde van de dag: Guido Spring maakte ooit een documentaire over de herkomst van het @-teken. Ook dat zie ik zo snel nergens online staan. Ik zal hem eens vragen of hij dat wil doen (en misschien moet de VPRO dat ook wel goed vinden). Van Guido komt aan het einde van de dag een programma op deze blog. Want we begonnen in de kroeg, en daar eindigen we ook.

Maar nu eerst het huidige uur! Dat biedt een recente aflevering van 99% Invisible. De titel is Octothorpe. Maar je mag ook # zeggen.

If you want to follow conversation threads relating to this show on social media—whether Twitter, Facebook, or Instagram, Tumblr—you know to look for the hashtag: #99pi. In our current digital age, the hashtag identifies movements, events, happenings, brands—topics of all kinds. The “#” didn’t always have this meaning, though. It’s had a few different lives and a few different names.

* Update *

Waarom de platen van Nick Drake nooit uitverkocht kunnen zijn

Three Records from Sundown | 99% Invisible

This week on the show we’re presenting one of our favorite radio features, “Three Records from Sundown,” about singer Nick Drake. The documentary, by producer Charles Maynes, retraces the roots of Drake’s legend through interviews with Drake’s producer, Joe Boyd. Boyd signed Nick Drake to Island records when Drake was just 20 years old. The first album they recorded together was Five Leaves Left, released in 1968. Three Records from Sundown

Deze aflevering van 99% Invisible is een ware liefdesverklaring aan Nick Drake. En die is ook goed te beluisteren als je niets met zijn muziek hebt, of zelfs nog nooit van hem had gehoord, terwijl het toch vrijwel alleen over die muziek gaat.
De vormgeving is misschien iets te nadrukkelijk, maar als je dan ineens de overweldigend mooie klank van de muziekopnamen van rond 1970 hoort, is alles goed. Lees deze blogpost daarom gerust als een liefdesverklaring aan Robert Kirby.

Ach, en voor na dat radioprogramma is het misschien handig de playlist The Complete Nick Drake bij de hand te hebben? Alsjeblieft.

Het toilet als statussymbool – BLT Media

2,5 miljard mensen hebben geen toilet. Vaak niet eens een latrine. Niets. Alleen een gat in de grond.
Een van de millenniumdoelen is dat aantal te halveren. Dat gaat lastig. Een van de moeilijkheden is de populariteit van het Westerse toilet. Voor veel plekken is wit porselein met stromend water dat niet de beste oplossing, maar wel een statussymbool.
A Toilet for the 21st Century | Costing the Earth, BBC Radio 4

Twee Amerikaanse dames, ergens in de vijftig, noemen zich de Boomer Babes. Het is een gezellig programma, met een zekere mate van nostalgie in alle gesprekken die ze voeren. Of het nu gaat over dating of over de kunst van het brieven schrijven.
(En die afkorting is S.V.B.E.E.V. (si vales bene est ego valeo), Ik hoop dat het goed gaat. Met mij gaat het prima.
On Dying, Dating, To the Letter, Local Heroism, and Let’s Bake! | Boomer Babes Radio Hour, PRX

Hoe leer je een stad kennen? Door alle gebouwen te tekenen. Ook al is het een hele grote stad, zoals New York.
All the Buildings | 99% Invisible, PRX

v/h BLT Media podcast bij iTunes of via RSS