Het misverstand van het Japanse pacifisme

Is Japan Abandoning Pacifism? | The Inquiry, BBC World Service (23 minuten, mp3)

Hoe groot is de verandering die Japan doormaakt, nu de grondwet wordt veranderd? Dat valt wel mee, concludeert The Inquiry. Dat is niet omdat de verandering betekenisloos is. Eerder is het achterstallig onderhoud. De verandering, weg van het pacifisme, heeft al decennia geleden plaatsgevonden. “Eigenlijk was Japan maar twee jaar echt pacifistisch.”

(Maar lang niet alle Japanners hebben dat door.)

Japan is a pacifist country – at least that’s what its constitution says. The wording, introduced under the occupying forces after World War II, seems unequivocal: “the Japanese people forever renounce war as a sovereign right of the nation”. But new laws championed by conservative prime minister Shinzo Abe introduce a broader interpretation of what the constitution does, and does not, permit. Abe calls it “proactive pacifism”. Opponents say the laws are “war bills”, betraying the pacifism that has, for many, become central to Japanese national identity. There have been dramatic scenes in parliament with opposition MPs in tears. The majority of the public are opposed and people have taken to the streets in their tens of thousands. So, our question this week: is Japan abandoning pacifism?

Het nut van belastingparadijzen

Why do Tax Havens Still Exist? | The Inquiry, BBC World Service (25 minuten, mp3)

In 2009, UK Prime Minister Gordon Brown declared “the beginning of the end” for off-shore tax havens. Since then, the EU, the G20, President Obama and others have lined up to criticise them. And yet they’re still with us. In this edition of The Inquiry, Tim Whewell asks why tax havens continue to exist, and whether tax havens are really to blame for tax avoidance in the first place.

Zoals algemeen bekend is Nederland geen belastingparadijs, toch worden we wel weer genoemd in dit programma. Maar een belangrijker reden om te luisteren dan het horen van de naam van ons land, is het horen van nieuwe argumenten voor belastingparadijzen. Een Nieuw-Zeelandse politicus beargumenteert dat ze een nuttige rol vervullen als tegenwicht voor de democratie.

Zullen Chinese astronauten wél een meisje met een konijn op de maan vinden?

What Does China Want From Space? | The Inquiry, BBC World Service (25 minuten)

Fifteen years ago, manned space flight was still a dream for China. Now, they are looking to the moon. They have mastered space walking, they are building advanced scientific satellites in partnership with the European Space Agency, and they are constructing their own ‘heavenly palace’ – a space station to rival the ISS. But some, not least the United States, are concerned by possible military uses for China’s blossoming space technology. This week our four expert witnesses help us figure out what China really wants from its space programme.

The Inquiry stelt eigenlijk zonder uitzondering interessante vragen en komt vervolgens met verrassende antwoorden. Het antwoord op de vraag wat de Chinezen van plan zijn met de ruimte is geen uitzondering. Het programma geeft de gedegen analyse die je verwacht, plus een hele serie fijne weetjes.

De cyberoorlog komt nooit

Is Cyber Warfare Really That Scary? | BBC World Service, The Inquiry (23 minuten)

Some claim the next ‘Pearl Harbour’ could be a cyber attack. Are they right, or is this hype? On this week’s Inquiry our four expert witnesses discuss the possibility of online attacks causing damage and death, and whether by focusing on these dramatic scenarios we might be missing the real threat.

Ineens moest ik aan Herman van Veen denken:

Mijn leven is totaal ontwricht
ik voel me overboord gegooid
vandaag las ik dit nieuwsbericht:
De bom valt nooit.

Om zo’n zelfde lied over cyberoorlogen te kunnen zingen moeten we wel één ding doen, leer ik van The Inquiry: tanden poetsen.

“Ebola was a train wreck waiting to happen”

Are Pandemics Inevitable? | Inquiry, BBC World Service (25min)

As the world struggles to contain ebola we ask: are pandemics inevitable? We’ve spoken to four expert witnesses, including a doctor who helped to eradicate one of the world’s oldest diseases and a man who discovered one of the world’s newest ones.

“Ebola was a train wreck waiting to happen”, zegt een van de deskundigen in The Inquiry.

“Wir haben es nicht gewußt”, schiet door mijn hoofd.

Zo op het eerste oog is dat volledig uit context, realiseer ik me. Maar er is het een en ander veranderd in de wereld, sinds we de pokken in bedwang hebben.

Ik houd het een beetje vaag, omdat er best een onverwachte wending in deze tweede aflevering van The Inquiry zit, die ik niet wil verklappen.

Luistertip! Nieuw BBC WS-programma stelt Grote Vragen – aflevering 1: Can Islamic State be stopped?

Can Islamic State be stopped | The Inquiry, BBC World Service (25min)

“Dat waren moeilijke vragen”, verzuchtte een van mijn collega’s ooit nadat zij geïnterviewd was voor een BBC-radioprogramma. “Ik merkte dat je antwoorden had, dus minder moeilijke vragen zou zonde geweest zijn”, hoorden we als antwoord.

Die mentaliteit hoor je ook terug in het programma The Inquiry. Er worden grote vragen gesteld. En er komen antwoorden. Aflevering 1: Can Islamic State be stopped? Is daar binnen een half uur een bevredigend en compleet antwoord op te geven? Nee, natuurlijk. Maar er volgt wel een interessant verhaal, met een overtuigende analyse.

De klank van The Inquiry is trendy, in elk geval binnen het genre informatieve radio, met een vleugje Radio Lab of 99% Invisible. Het is daarmee zonder twijfel geschikt voor Amerikaanse luisteraars.

In Nederland overheerst de gedachte dat live radio altijd beter is dan opgenomen en gemonteerd, dus of het ook geschikt is voor Nederlanders? Oordeel zelf.